Het Blauw van Vermeer – Lapis Lazuli

“The color Blue is everlastingly appointed by
the deity to be a source of delight”
John Ruskin

“Blue is the closest color to truth”
Steven Tyler

Voor Johannes Vermeer was het blauw de koningin van alle kleuren.
Hij schilderde bijna al zijn blauwen met het uiterst kostbare ultramarijn,
verkregen uit de halfedelsteen Lapis Lazuli.

Je ziet het ultramarijnblauw onder andere in het stralende
blauw van de schort van het Melkmeisje, in de delicate schakeringen
in de witte hoofddoek van de Vrouw met Waterkan in New York, het blauwe
jakje van de Brieflezende Vrouw in Amsterdam, de blauwe “turban” van het
Meisje met de Parel in het Haagse Mauritshuis, in de witte doeken en kragen
van Het Wijnglas in Braunschweig. In zijn blauwen geeft Vermeer het beste
van zichzelf als colorist.



Vandaag de dag bevinden de belangrijkste mijnen van Lapis Lazuli zich
in Afghanistan en Pakistan, bij het Baikal-meer in Rusland en in het Andes-
gebergte in Chili.

Middeleeuwse miniaturisten als de Gebroeders van Limburg
gebruikten het ultramarijn-blauw in hun beroemde kalenderbladen van de
Très Riches Heures du Duc de Berry.

Ook de oude Egyptenaren verwerkten vaak het blauw van de Lapis Lazuli
in hun gouden sieraden en in het gouden masker van farao Toetanchamon.

De Morpho Didius is een prachtige grote blauwe vlinder, die voorkomt in Peru.
De vleugels hebben schakeringen van turquoise naar ultramarijnblauw.

Onlangs maakte de onbemande maanverkenner Lunar Reconnaissance Orbiter
(LRO) van de NASA deze spectaculaire “Earth Rise”-foto boven het oppervlak
van de maan. De aarde lijkt wel een prachtige ultramarijnblauwe bol
zwevend in de ruimte boven de kleurloze grijze steenwoestenij
van de maan. Een levende planeet boven een doodse wereld.

In december 1968 maakte de bemanning van de Apollo 8 –
de eerste bemande ruimtevlucht naar de maan – deze iconische
foto van de Aarde gezien vanaf de maan: “Earth Rise”.

Voor het eerst keken mensen vanaf de maan naar die kleine
blauwe planeet Aarde en reciteerde astronaut Frank Borman de eerste
regels van het Scheppingsverhaal van Genesis:
“In the beginning God created the Heaven and the Earth.
And the Earth was without form, and void.
And darkness was upon the face of the deep.
And God said, Let There be light, and there was light”