{"id":1484,"date":"2015-12-08T17:23:32","date_gmt":"2015-12-08T16:23:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?p=1484"},"modified":"2015-12-08T17:31:03","modified_gmt":"2015-12-08T16:31:03","slug":"spinoza-en-vermeer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?p=1484","title":{"rendered":"Spinoza en Vermeer"},"content":{"rendered":"<p>Gezien op 4 augustus 2013: het Spinoza-huis in Rijnsburg.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cAch! Waren alle menschen wijs.<br \/>\nEn wilden daarbij wel !<br \/>\nDe Aard waar haar een Paradijs,<br \/>\nNu isse meest een Hel\u201d<br \/>\nGevelsteen in Spinozahuis Rijnsburg<\/p><\/blockquote>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-1484 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=1485'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"377\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0116.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0116.jpg 650w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0116-300x187.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id='gallery-2' class='gallery galleryid-1484 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=1491'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"348\" height=\"450\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/02a5.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/02a5.jpg 348w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/02a5-232x300.jpg 232w\" sizes=\"auto, (max-width: 348px) 100vw, 348px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id='gallery-3' class='gallery galleryid-1484 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=1492'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"334\" height=\"450\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/03b3.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/03b3.jpg 334w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/03b3-223x300.jpg 223w\" sizes=\"auto, (max-width: 334px) 100vw, 334px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id='gallery-4' class='gallery galleryid-1484 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=1488'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"402\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0413-1024x682.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0413.jpg 1024w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0413-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>In het Spinozahuis in Rijnsburg woonde van 1661 tot 1663<br \/>\nde filosoof Baruch de Spinoza. Hij leefde er nadat hij uit zijn<br \/>\ngeboorteplaats Amsterdam verjaagd was, als kostganger bij<br \/>\neen chirurgijn.<br \/>\nHij schreef er, ontving geleerden en had er een slijpbank voor<br \/>\nlenzen om in zijn levensonderhoud te voorzien. In zijn studeerkamer<br \/>\nis de gereconstrueerde bibliotheek van Spinoza te vinden.<br \/>\nIn de 19e eeuw werd het huis door Spinoza-liefhebbers gekocht.<br \/>\nSindsdien is het een klein museum. Einstein kwam er nog kijken<br \/>\nin 1920; zijn handtekening is terug te vinden in het gastenboek.<br \/>\nWat me op deze plek aanspreekt is de sfeer van een leven in eenvoud,<br \/>\nstilte, studie en ambacht.<\/p>\n<p>Spinoza en Vermeer<\/p>\n<div id='gallery-5' class='gallery galleryid-1484 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=1489'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"373\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/058-1024x633.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/058-1024x633.jpg 1024w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/058-300x186.jpg 300w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/058.jpg 1242w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Beiden zijn exacte tijdgenoten, geboren in 1632 en woonden niet<br \/>\nver van elkaar: Spinoza in Voorburg en Vermeer in Delft. Beiden zijn<br \/>\nop hun eigen wijze kinderen van de Verlichting. Er is echter geen enkele<br \/>\narchiefsplinter die aantoont dat ze elkaar daadwerkelijk ontmoet en<br \/>\ngekend hebben. Wat ze gemeen hebben is dat hun beider werk meer<br \/>\nde nadruk legt op de rede en de waarneming van de natuur als funda-<br \/>\nment van alle kennis en inzicht. Spinoza stelde dat God en natuur<br \/>\nhetzelfde zijn en dat inzicht in de natuur de kennis van het goddelijke<br \/>\nverhoogt. Hij geloofde niet in God zoals de andere Joden dat deden,<br \/>\nen is om die reden door de rabbijnen in Amsterdam ook in de ban gedaan<br \/>\nen verstoten uit de Joodse gemeenschap. Bij Vermeer is de kunst van de<br \/>\nwaarneming en de lens het instrument om het licht in de natuur te door-<br \/>\ngronden. Misschien is dat wel het gevoel dat je krijgt bij het licht in de<br \/>\nschilderijen van Vermeer: hij schildert \u201cgewoon\u201d daglicht, maar zijn licht<br \/>\nheeft een verhevigde intensiteit alsof de natuur en God door hem als het-<br \/>\nzelfde ervaren worden. Voor Vermeer is God in het licht dat vanachter<br \/>\neen gordijn over een witgekalkte muur valt. Vermeer en Spinoza hebben<br \/>\ngeen behoefte aan \u201cwonderen\u201d en bovennatuurlijke verschijnselen.<br \/>\nVoor hen is God in de realiteit van alles. In de dingen zoals ze zijn.<br \/>\nZoals de franse kunstenaar Gilles Aillaud het ooit verwoordde:<br \/>\n\u201cVermeer zou de apathische, blonde broer van Spinoza kunnen zijn;<br \/>\nhet is allemaal even mooi, en dat stoort niemand\u201d<br \/>\nOp de meesterwerken van Vermeer is het woord van Spinoza van<br \/>\ntoepassing: \u201cSub Specie Aeternitatis\u201d \u2013 gezien vanuit het zicht van<br \/>\nde eeuwigheid.<br \/>\nKijkend naar Vermeer, moet ik ook denken aan de woorden van<br \/>\nDostojewski: \u201cAlleen schoonheid kan deze wereld redden\u201d.<\/p>\n<p>Voor een uitgebreide blog over Spinoza en Vermeer, zie deze link:<br \/>\n<a href=\"http:\/\/spinoza.blogse.nl\/log\/spinoza-en-vermeer.html\">spinoza en vermeer blog<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gezien op 4 augustus 2013: het Spinoza-huis in Rijnsburg. \u201cAch! Waren alle menschen wijs. En wilden daarbij wel ! De Aard waar haar een Paradijs, Nu isse meest een Hel\u201d Gevelsteen in Spinozahuis Rijnsburg &nbsp; &nbsp; &nbsp; In het Spinozahuis in Rijnsburg woonde van 1661 tot 1663 de filosoof Baruch de Spinoza. Hij leefde er &hellip; <a href=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?p=1484\" class=\"more-link\">Lees verder <span class=\"screen-reader-text\">Spinoza en Vermeer<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6,5],"tags":[],"class_list":["post-1484","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fotografie","category-schilderijen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1484"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1494,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1484\/revisions\/1494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}