{"id":2209,"date":"2016-09-22T13:11:40","date_gmt":"2016-09-22T12:11:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?p=2209"},"modified":"2016-09-22T14:28:52","modified_gmt":"2016-09-22T13:28:52","slug":"vermeer-schmelz-contouren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?p=2209","title":{"rendered":"Vermeer &#8211; &#8220;Schmelz&#8221; Contouren"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>\u201cVermeer \u2026 het lijkt uit stof<br \/>\n van gestampte parelen<br \/>\n samengesmolten\u201d<br \/>\n Jan Veth<\/p><\/blockquote>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2210'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"348\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0255.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0255.jpg 867w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0255-300x173.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Vermeer besteedde veel aandacht aan zijn contouren, omdat hij<br \/>\nhet belang van contouren voor de lichtwerking in een schilderij inzag.<br \/>\nZachtere contouren laten het licht stromen als lichtdoorlatende<br \/>\nmembranen en maken het licht \u201cvloeibaar\u201d. Doerner spreekt in zijn<br \/>\nhandboek \u201cSchilderkunst \u2013 Materiaal en Techniek\u201d over de \u201cSchmelz\u201d<br \/>\nbij Vermeer. De verfmaterie van Vermeer heeft iets weg van gesmolten<br \/>\nen weer gestold email.<\/p>\n<p><div id='gallery-2' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2212'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"301\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0440.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0440.jpg 1002w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0440-300x150.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<br \/>\n<div id='gallery-3' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2214'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"343\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0629.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0629.jpg 881w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0629-300x170.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<\/p>\n<p>De dieptescherpte, die een Camera Obscura-lens laat zien, heeft een<br \/>\nrijk scala aan delicate contouren tussen scherpe en zachte<br \/>\novergangen. Vermeer was een meester in het vertalen van deze<br \/>\n\u201coptische contouren\u201d in verf. De \u201cout of focus\u201d-delen, waar de lens een<br \/>\nonscherp beeld geeft, weet hij heel overtuigend weer te geven.<br \/>\nIn reproducties gaat veel van de verfijning van zijn contouren verloren.<br \/>\nOm Vermeer\u2019s contouren echt op waarde te schatten, moet men de<br \/>\noriginele schilderijen gaan zien.<\/p>\n<p><div id='gallery-4' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2231'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"353\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/11a1.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/11a1.jpg 855w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/11a1-300x175.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<br \/>\n<div id='gallery-5' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2220'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"396\" height=\"500\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/127.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/127.jpg 396w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/127-238x300.jpg 238w\" sizes=\"auto, (max-width: 396px) 100vw, 396px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<\/p>\n<p>Een van mijn favoriete Vermeer-contouren is de ruglijn van het blauwe<br \/>\njakje van de Briefleester in Blauw in het Rijksmuseum, bijna<br \/>\nfluorescerend oplichtend blauw. Het maakt de schaduwpartij van de<br \/>\nrugzijde van het jakje blauwer dan die in werkelijkheid is. Volgens mij<br \/>\nis het ook de weergave van een kleurschifting-effect in optisch onvolmaakte<br \/>\nlenzen, die chromatische aberratie wordt genoemd. Hierbij ontstaat bij<br \/>\nsterke licht-donker overgangen een blauwe of oranje contour. <\/p>\n<div id='gallery-6' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2221'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"453\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/133.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/133.jpg 667w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/133-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>In de primitieve lenzen-telescoop, waarmee Galileo Galilei voor het eerst<br \/>\nnaar de maan keek, is zo\u2019n blauwe contour ook duidelijk zichtbaar. Alweer<br \/>\neen aanwijzing dat Vermeer op de een of andere manier de wereld schilderde<br \/>\nals gezien door een lens. Het heeft iets van magie, toverkunst. <\/p>\n<blockquote><p>\u201cDe tonen in de werken van Vermeer<br \/>\n zijn vloeiend zacht,<br \/>\n echter toch met de grootste<br \/>\n beslistheid en scherpte\u201d<br \/>\n Max Doerner<\/p><\/blockquote>\n<p><div id='gallery-7' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2216'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"348\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0817.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0817.jpg 869w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0817-300x173.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<br \/>\n<div id='gallery-8' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2215'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"367\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0724.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0724.jpg 824w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0724-300x182.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<br \/>\n<div id='gallery-9' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2213'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"355\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0534.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0534.jpg 850w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0534-300x176.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<\/p>\n<p>Het genie van Vermeer is wellicht dat hij als eerste schilder leerde<br \/>\nkijken met een nieuw \u201coog\u201d: de lens. Met dat nieuwe oog wist hij met op<br \/>\nzichzelf weinig originele en van anderen overgenomen onderwerpen een<br \/>\ngeheel eigen stijl en \u201csignature look\u201d te ontwikkelen. \u201cVermeer painted<br \/>\nwith Optics\u201d, dat staat voor mij vast.<\/p>\n<div id='gallery-10' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2211'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0346.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0346.jpg 862w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0346-300x174.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Met name de schilderijen van Vermeer zijn ook voor specialisten als de<br \/>\nAmerikaanse kunstenaar Chuck Close of reconstructie-schilder Charlotte<br \/>\nCaspers erg moeilijk te \u201clezen\u201d; het is zelfs voor een geoefend oog erg<br \/>\nlastig om er achter te komen hoe ze precies zijn opgebouwd en vooral<br \/>\nhoe hij die subtiele contouren verkreeg. Bevatte zijn verf misschien<br \/>\neen \u201cgeheim\u201d bindmiddel of werkte Vermeer volgens een \u201cgeheim\u201d proc\u00e9d\u00e9 ? <\/p>\n<p><div id='gallery-11' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2222'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"403\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/146.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/146.jpg 749w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/146-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<br \/>\n<div id='gallery-12' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2228'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"283\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/14a1.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/14a1.jpg 960w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/14a1-300x141.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<\/p>\n<p>In het verleden heb ik deze vraag al eens voorgelegd aan Rembrandt-<br \/>\nkenner prof. Ernst van de Wetering. Materiaaltechnisch-onderzoek wijst<br \/>\ner vooralsnog  op, dat Vermeer gewoon lijnolie als bindmiddel voor zijn<br \/>\npigmenten gebruikte. Maar met lijnolie kun je ontzettend veel doen.<br \/>\n17e eeuwse schilders wreven hun verf zelf en hadden daardoor maximale<br \/>\ncontrole over de verf-consistentie. Voor elke kleur bereidden ze op de<br \/>\nwrijftafel een eigen \u201cverfpapje\u201d, dat precies deed wat ze op dat moment<br \/>\nen op die plek in de opbouw van het schilderij nodig hadden. Dat email-<br \/>\nachtige van Vermeer\u2019s verf-oppervlak doet erg denken aan het gebruik van<br \/>\nstandolie: een sterk ingedikte en gekookte lijnolie, die erg vet is en<br \/>\naan de laatste lagen olieverf in het schilderij een mooie glans en vloei<br \/>\nmeegeeft. In het beroemde 17e eeuwse manuscript van De Mayerne zijn tal<br \/>\nvan recepten voor het bewerken van lijnolie te vinden.<\/p>\n<p><div id='gallery-13' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2223'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"349\" height=\"500\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/153.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/153.jpg 349w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/153-209x300.jpg 209w\" sizes=\"auto, (max-width: 349px) 100vw, 349px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<br \/>\n<div id='gallery-14' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2224'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"462\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/165.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/165.jpg 653w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/165-300x230.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<\/p>\n<p>Heeft Ernst van de Wetering zich als kunsthistoricus met ervaring als<br \/>\nkunstschilder vooral verdiept in  de schildertechniek van Rembrandt<br \/>\nin zijn boek \u201cRembrandt \u2013 The Painter At Work\u201d, zo heeft de Amerikaanse<br \/>\nkunstschilder Jonathan Janson zich vooral geconcentreerd op de<br \/>\nschildertechnische aspecten van Johannes Vermeer in zijn E-Book<br \/>\n\u201cLooking over Vermeer\u2019s Shoulder\u201d.<\/p>\n<p><div id='gallery-15' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2225'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"337\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/174.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/174.jpg 896w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/174-300x167.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<br \/>\n<div id='gallery-16' class='gallery galleryid-2209 gallery-columns-3 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?attachment_id=2226'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"334\" height=\"500\" src=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/182.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/182.jpg 334w, https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/182-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 334px) 100vw, 334px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cVermeer \u2026 het lijkt uit stof van gestampte parelen samengesmolten\u201d Jan Veth Vermeer besteedde veel aandacht aan zijn contouren, omdat hij het belang van contouren voor de lichtwerking in een schilderij inzag. Zachtere contouren laten het licht stromen als lichtdoorlatende membranen en maken het licht \u201cvloeibaar\u201d. Doerner spreekt in zijn handboek \u201cSchilderkunst \u2013 Materiaal en &hellip; <a href=\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/?p=2209\" class=\"more-link\">Lees verder <span class=\"screen-reader-text\">Vermeer &#8211; &#8220;Schmelz&#8221; Contouren<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6,1,5],"tags":[],"class_list":["post-2209","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fotografie","category-geen-categorie","category-schilderijen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2209","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2209"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2209\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2235,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2209\/revisions\/2235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2209"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2209"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}