\n“Je continue donc mes \u00e9tudes”
\nPaul C\u00e9zanne<\/p><\/blockquote>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0164.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nIn deze serie \u201cCamera Obscura Studies\u201d wil ik in de voetstappen van Vermeer
\nproberen te treden en gefotografeerde en later misschien ook geschilderde
\nversies laten zien van zelfgemaakte Camera Obscura-beelden.
\nDeze serie zal \u201cdoornummeren\u201d en op gezette tijden in mijn blog
\nterugkeren.<\/p>\n
De camera obscura is de voorloper van de moderne fotocamera,
\nv\u00f3\u00f3r de uitvinding van chemische lichtgevoelige emulsies en
\nfixeermiddelen, en is grofweg in te delen in drie typen:<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0272.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nHet Kamer-model:
\neen kamer wordt geheel verduisterd met alleen een klein gaatje\/lensgat
\nom het licht van buiten binnen te laten, waarbij een afbeelding van de
\nverlichte buitenwereld op de tegenoverliggende muur in de kamer wordt
\ngeprojecteerd.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0362.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nHet Tent-model:
\nBovenop een geheel verduisterde tent is een lens + omkeerspiegel
\ngemonteerd, die het lichtbeeld van buiten op een horizontaal tafelblad
\nprojecteert.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0457.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nHet Tafel-model:
\nDe voorloper van de fotocamera: een draagbare houten \u2018doos\u2019 met
\neen lens en een matglas, met of zonder een omkeerspiegel om het beeld
\nrechtop te zetten.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0545.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nDe kleine Vermeer-schilderijen “Meisje met Rode Hoed” en “Meisje met
\nFluit” in de National Gallery in Washington zijn de enige Vermeers op
\npaneel, en lijken directe transscripties te zijn van een Camera Obscura-
\nlichtbeeld. <\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0642-603x1024.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nIn bovenstaande digitale reconstructie van mijn hand heb ik geprobeerd om
\nde afzonderlijke stappen in de lagenopbouw van het “Meisje met Rode Roed”
\nvan monochrome imprimatura via glacerende kleurlagen tot hooglichten te
\nontrafelen en weer zichtbaar te maken.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0738-614x1024.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nEen moment van pure schilder-magie zijn de finale hooglichten in het gezicht,
\nin een paar seconden aangebracht, die ineens scherpte, sprankeling en
\nleven in het schilderij brengen.
\nHet oogt zo eenvoudig, maar het moet in \u00e9\u00e9n keer goed en
\nprecies op de goede plek. \u201cIn one go\u201d, zoals de Amerikanen het zeggen.
\nZo\u2019n meesterhand is slechts zeer weinigen gegeven. \u00c9\u00e9n misser, en je kunt
\nweer helemaal opnieuw beginnen.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0832-614x1024.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nVermeer bouwde het schilderij eerst in kleurvlakken met zachte contouren
\nop, om vervolgens in de eindfase met loodwit-hoogsels het licht en
\nscherpte in het schilderij te brengen. Zijn vermogen om licht in verf
\nte vertalen is onge\u00ebvenaard.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0931.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tZijn witten zijn nooit \u201ckrijterig\u201d, maar hebben altijd een kleurnuance
\nin zich. Zoals het turquoise hooglicht in het oog en het rozige hoogsel
\nop de lippen van het “Meisje met de Rode Hoed”.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1218.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tHet magie van het lichtbeeld in een camera obscura komt het mooist
\nnaar voren bij zonlicht, omdat de camera obscura een sterke lichtbron
\nnodig heeft. Wie ooit in een camera obscura gekeken heeft, ziet meteen
\ndat het “Meisje met de Rode Hoed” in een bundel helder zonlicht gezeten
\nmoet hebben. Die fonkelende hooglichten, die in de zacht gloeiende
\nkleuren lijken te zwemmen in het vloeiende licht in een matglas zijn
\ntyperend voor een zonlicht-tafereel gezien in een camera obscura.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1418-686x1024.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nOok de broden van het Melkmeisje zouden in zonlicht door een camera
\nobscura gezien kunnen zijn. Bovenstaande detailafbeelding is van de
\nbroden in het originele schilderij van Vermeer.
\nMet daaronder een eigen digitale opname van broden in zonlicht op het
\nmatglasbeeld van mijn eigen Camera Obscura. Met de kenmerkende
\nlichtlovertjes waar de lens net out of focus is. Wat in de vergelijking
\nmet Vermeer\u2019s schilderij opvalt, is dat Vermeer ook verf-stippeltjes
\nin de blauwe doek schildert, waar hij ze niet gezien kan hebben, maar
\ndie het schilderij wel meer tot een schilderkunstige eenheid
\nsmeden. In een camera obscura lijkt alles op te lossen in \u00e9\u00e9n zelfde
\nsubstantie: “licht”.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1517.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1618.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nZijn grotere formaten zal Vermeer niet direct naar het projectiebeeld
\nin de camera obscura geschilderd hebben, daar is het camerabeeld te
\nlichtzwak voor. Maar hij was zeker gegrepen door de betoverende
\nschoonheid van de optische lichteffecten in de camera obscura.
\nEen schilder met een fenomenaal \u201ceidetisch geheugen\u201d zou die effecten
\nook buiten de camera in verf op doek kunnen weergeven. Bij de late
\nVermeer heb je het gevoel dat die optische lichtvisie zo in zijn
\nsysteem en vingers zat, dat hij ook z\u00f3nder camera en m\u00e9t al zijn
\nopgedane schilder-ervaring in het vertalen van licht in verf, een
\novertuigende lichtval in een interieur kon schilderen.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1715.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1811.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<\/p>\nMet spiegels heb je niet het probleem van lichtverlies, zoals dat
\nmet een Camera Obscura het geval is. Meerdere Vermeer-onderzoekers
\nhebben al eens de mogelijkheid geopperd dat Vermeer met een dubbele
\nspiegel werkte.
\nHet schemerige lichtbeeld van de “Vrouw met Weegschaal” kan Vermeer
\nonmogelijk in een lichtzwakke Camera Obscura gezien hebben, maar juist
\nwel in een spiegel. En spiegels in een zwarte ebbenhouten lijst kom je
\nin veel Vermeer-schilderijen tegen. Ik kan me ook heel goed voorstel-
\nlen dat een spiegel een ideaal hulpmiddel was voor Vermeer om zijn
\ncomposities te schikken en te herschikken.<\/p>\n
“The image in a camera obscura
\n looks just like a painting”
\n Philip Steadman<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Camera Obscura studies – in de voetstappen van Vermeer. “Je continue donc mes \u00e9tudes” Paul C\u00e9zanne In deze serie \u201cCamera Obscura Studies\u201d wil ik in de voetstappen van Vermeer proberen te treden en gefotografeerde en later misschien ook geschilderde versies laten zien van zelfgemaakte Camera Obscura-beelden. Deze serie zal \u201cdoornummeren\u201d en op gezette tijden in … Lees verder Camera Obscura Studies (1)<\/span>