\u201cLe v\u00e9ritable voyage de d\u00e9couverte
\n ne consiste pas \u00e0 chercher
\n de nouveaux paysages,
\n mais \u00e0 avoir de nouveaux yeux\u201d
\n Marcel Proust
\n A la Recherche du Temps Perdu<\/p><\/blockquote>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0019.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tHet mooiste wel bewaard gebleven \u201chandenwassing\u201d-schilderij is in
\nmijn ogen van Gabriel Metsu: \u201cMan bezoekt een dame die haar handen
\nwast\u201d uit 1662-64 uit een priv\u00e9collectie.
\nIk heb het kunnen zien in de mooie Metsu-tentoonstelling in het
\nRijksmuseum in 2010. Het heeft een verfijnde stijl, klasse en
\ngrandeur, die van al zijn tijdgenoten nog het dichtst bij Vermeer
\nkomt.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/05a9.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nVan de beroemde Dissius-veiling in 1696 is een lijst bewaard geble-
\nven waarop maar liefst 21 schilderijen van Vermeer staan vermeld.
\nDe meeste daarvan zijn te herkennen in de Vermeer-topstukken, die
\nwe vandaag de dag nog kennen.
\nIn totaal zijn er zes Vermeer-schilderijen, die in diverse bronnen
\nvermeld worden, die op dit moment als vermist of verdwenen worden
\nbeschouwd – het nog steeds gestolen Concert uit Boston niet meege-
\nrekend.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/05b2.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nHet meest intrigerende verdwenen stuk uit deze Dissius-lijst is
\nnr.5: \u201cDaer een seigneur zijn handen wast, in een doorsiende kamer,
\nmet beelden, konstig en raer\u201d. Dit schilderij bracht 95 gulden op,
\neen hogere prijs dan de Muziekles uit Londen (80 gulden) en alleen
\nhet Gezicht op Delft, het Melkmeisje en de Dame met Weegschaal staan
\nvoor een hogere prijs genoteerd. Dit schilderij moet dus een abso-
\nluut topstuk van Vermeer geweest zijn, maar is dus helaas niet bewaard
\ngebleven \u2013 een \u201cLost Vermeer\u201d. Alles wat we ervan weten, is de boven-
\nstaande \u00e9\u00e9nregelige beschrijving.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0385-1024x333.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0479-1024x260.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nDe grote vraag voor Vermeerkenners en -liefhebbers is nu: hoe zou
\ndit topwerk er uit gezien kunnen hebben ? Is er binnen het oeuvre\/
\nbeeldidioom van Vermeer, gelet op de beeldelementen die steeds weer
\nin Vermeer\u2019s schilderijen terugkeren, \u00e9n door schilderijen van andere
\ntijdgenoten op hetzelfde thema\/onderwerp van het handenwassen met el-
\nkaar te vergelijken, een calculated\/educated guess reconstructie te
\nmaken van deze \u201cVerdwenen Vermeer\u201d ?<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1044-1024x461.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1135.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tIn dit kader zijn al twee speelse pogingen ondernomen door kunstenaar
\nArthur Stam, met een kijkkast, en een tekening in het boek \u201cVermeer-
\nschetsen\u201d van de hand van illustrator Richard van de Pol (auteur
\nFrederik H. Kreuger). Deze zijn echter niet in de stijl van Vermeer
\nen meer gebaseerd op eigen artistieke vrijheid dan op gedegen bron-
\nnenonderzoek. Stam neemt de term \u201cmet beelden\u201d letterlijk en voegt
\nsculpturen toe, dit is sowieso onjuist. Richard van de Pol laat twee
\nop wacht staande soldaten in zijn tekening figureren, dit past niet
\nin het beeldidioom van Vermeer. Hij lijkt in zijn tekening \u201cmet beel-
\nden\u201d te vertalen in twee opties: \u201cschilderijen in het schilderij\u201d
\n\u00e9n meerdere figuren\/personen.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1431.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nVermeer-specialist Adriaan Waiboer, verbonden aan de National Gallery
\nof Ireland in Dublin en co-curator van de Vermeer&Tijdgenoten-ten-
\ntoonstelling in Parijs, Dublin en Washington in 2017, heeft over
\ndeze verdwenen Vermeer in 2011 een inspirerend artikel gepubliceerd:
\n\u201cA Clean Competition: Some Hypotheses on Vermeer\u2019s Lost Gentleman
\nWashing His Hands\u201d in \u201cAemulatio: Essays in Honour of Eric Jan
\nSluijter\u201d, Amsterdam 2011. Waiboer richt zich met name op de onder-
\nlinge competitie en rivaliteit tussen de genre-schilders en tijd-
\ngenoten van Vermeer en waar hun onderlinge invloed op elkaars
\nschilderijen zichtbaar aan te tonen is. <\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0754.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nIn deze publicatie geeft hij heel bruikbare aanzetten voor een cal-
\nculated\/educated guess reconstructie van Vermeers verdwenen meester-
\nwerk \u201cDaer een seigneur zijn handen wast\u201d:<\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n– Waiboer merkt op dat Vermeer vaak twee schilderijen schildert van
\n hetzelfde onderwerp: hetzij directe pendanten, hetzij herhalingen;
\n Geograaf\/Astronoom, Muziekles\/Concert, Allegorie Schilderkunst\/
\n Geloof, Zittende\/Staande Clavecimbelspeelster,etc. De Liefdes-
\n brief in Amsterdam is een \u201c\u00e9\u00e9nling\u201d en is de enige compositie met
\n een \u201cdoorsiende kamer\u201d. De \u201cSeigneur\u201d is volgens de beschrijving
\n ook \u201cin een doorsiende kamer\u201d en zou kwa compositie derhalve een
\n herhaling van de Liefdesbrief uit het Rijksmuseum kunnen zijn,
\n een laat werk uit 1669-70. Dit vind ik een sterk argument.
\n– Het \u201cSeigneur\u201d-schilderij zou ook mooi passen in de periode rond
\n 1668-70, een korte periode, waarin de \u201cvrouwenschilder\u201d Vermeer
\n zich meer richt op een man als onderwerp: de Geograaf en de
\n Astronoom. Dit is dezelfde periode als de Liefdesbrief.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0947.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/09a4-1024x355.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n – Het onderwerp van een m\u00e1n die zijn handen wast is uniek, er be-
\n staat geen tweede schilderij, of zelfs een beschrijving van een
\n schilderij met een heer van hoge stand (\u201cseigneur\u201d), die zijn
\n handen wast in de Hollandse genreschilderkunst. Van handen-
\n wassende vrouwen zijn op de website Connect Vermeer zeker tien
\n varianten van dit thema door tijdgenoten te vinden (Ter Borch,
\n Metsu, Netscher, Brekelenkam, etc.)
\n Daarnaast zijn natuurlijk Pilatus-schilderijen bekend, oa. van
\n Vermeer\u2019s mentor Leonard Bramer, maar dat is een heel ander,
\n bijbels genre.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/20a2.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n – De term \u201cmet beelden\u201d is volgens Waiboer en Gregor Weber een
\n veelgebruikte 17e eeuwse uitdrukking voor \u201cfiguren\/personen\u201d en
\n betreft in ieder geval zeker niet \u201csculpturen\u201d en ook niet
\n \u201cschilderijen in het schilderij\u201d, waar Vermeer vaak gebruik
\n van maakt. Als het personen zijn, gaat het waarschijnlijk om
\n twee dienaren en in het geval van Vermeer als \u201cvrouwenschilder\u201d
\n neig ik zelf naar twee \u201cdienstmeyden\u201d.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/32b-1024x336.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/551.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n– Als in de Seigneur sprake is van een \u201cschilderij in het schil-
\n derij\u201d , zou het een Handenwassing van Pilatus kunnen zijn,
\n of een doop-scene bv. Doop van Christus in de Jordaan. De afge-
\n beelde voorbeelden zijn van Jan Lievens en Guido Reni. Dan zou
\n het dus een reinigingsritueel symboliseren, een streven naar zui-
\n verheid of juist een waarschuwing voor schijnheiligheid (Pilatus).<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/20c1-1024x481.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/20b1.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n – Wat Vermeer\u2019s tijdgenoten betreft ziet Waiboer een schilderij
\n van Ter Borch \u2013 \u201cLady at her Toilet\u201d uit 1660 als het meest waar-
\n schijnlijke voorbeeld voor Vermeer\u2019s \u201cSeigneur\u201d. De dame wordt
\n bij haar toiletmaken bijgestaan door twee jonge dienaren: een komt
\n aanlopen met een flesje, de ander strikt haar japon achter haar
\n rug. Dergelijke jonge dienstbodes zie je echter nergens in het
\n oeuvre van Vermeer. Deze suggestie van Waiboer vind ik minder
\n overtuigend. Bovendien betreft het hier geen handenwassende dame,
\n en is er geen schaal met waterkan te zien. <\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/418.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/426.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nDe Seigneur-scene leent zich in mijn ogen goed voor een water
\nuitschenkende dienstmeid met waterkan, een erg mooie houding
\n(denk aan het Melkmeisje), ik denk niet dat Vermeer die kans
\nzomaar zou hebben laten liggen. De houding van de waterschenkende
\ndienstbode in Ter Borch\u2019s \u201cInterior with woman washing her hands\u201d,
\n1655-57 uit Dresden zal Vermeer zeker hebben kunnen waarderen.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/387.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/408.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n – Misschien kende Vermeer ook het prachtige, reeds genoemde schil-
\nderij \u201cMan bezoekt een dame die haar handen wast\u201d van Gabriel
\nMetsu uit 1662-64. Als Vermeer in de gelegenheid was om met eigen
\nogen deze Metsu te zien, kan ik me heel goed voorstellen dat hij
\nzich hierdoor uitgedaagd voelde zich ook zelf eens aan het thema
\nvan het handenwassen te wagen. Het formaat van deze Metsu is
\n67 x 84 cm, iets groter dan de Muziekles van Vermeer, 64×73 cm,
\nnr. 6, vlak na nr. 5 de Seigneur op de Dissius-lijst.. Misschien
\nzegt dat iets over het formaat van het Seigneur-schilderij.
\nMetsu komt met zijn verfijnde stijl in mijn ogen nog het dichtst bij
\nVermeer, meer nog dan Ter Borch. Bij de Metsu overheerst de kleur
\nrood; Vermeer zal in zijn Seigneur eerder kiezen voor de kleur blauw
\nof geel. De Briefschrijvende Man uit Dublin is ook schitterend en zou
\neen mooi \u201cmodel\u201d zijn voor Vermeer\u2019s Seigneur, die zijn handen wast,
\nmaar waarschijnlijk wel met een ander kostuum. <\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nDe \u00e9\u00e9nregelige beschrijving in de Dissius-lijst: : \u201cDaer een seig-
\nneur zijn handen wast, in een doorsiende kamer, met beelden, kon-
\nstig en raer\u201d geeft eigenlijk drie perspectieven\/uitgangspunten,
\nwaar vanuit je een reconstructie zou kunnen maken:
\nDe ruimte, de figuren\/personages en het licht,sfeer,betekenis van
\nhet tafereel.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1725-1024x449.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/0848-1024x354.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nDe ruimte:<\/strong> hoe ziet de “doorsiende kamer” er uit, Beide typen komen voor zowel bij Vermeer in zijn \u201cSlapend Meisje\u201d en De figuren\/personages:<\/strong> hoe ziet de “seigneur die zijn Hoe zag het kostuum van de seigneur er uit ? Vermeer\u2019s Delftse tijd- Twee dienstmeiden lijkt mij dus het meest voor de hand te liggen. Licht, sfeer en betekenis van het tafereel:<\/strong> wat heeft In een volgend blogstukje zal ik op advies van Gregor Weber 5 tot Deze eerste digitale fotomontage van mijn hand is gebaseerd op de Overwegingen bij deze eerste versie: Ik ben begonnen met het schilderij \u201dMan and Woman with a Parrot in – De seigneur is de Briefschrijvende Jongeman van Metsu uit Dublin. – Als schilderij in het schilderij heb ik even de Finding of Mozes – Ook heb ik het raam in beeld opgenomen, net als in de Pieter De
\nbevindt de \u201choofdact\u201d met de seigneur zich in de v\u00f3\u00f3rkamer of
\n\u00e1chterkamer, welk tegelvloer-patroon, bolpoottafel, tapijt, leeuwen-
\nkopjes-stoelen, is het raam wel of niet zichtbaar, etc. Als de seig-
\nneur en andere figuren zich allemaal in de \u00e1chterkamer van de \u201cdoor-
\nsiende kamer\u201d moeten bevinden, als in een Liefdesbrief-achtige com-
\npositie, raakt dat relatief kleine vlak binnen het geheel van het
\nschilderij wel erg overvol. En het is de vraag of vooral de v\u00f3\u00f3r-
\nkamer prominent in beeld is afgebeeld of juist de \u00e1chterkamer. <\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/34b.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/34o.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n
\nLiefdesbrief, als bij De Hooch in diens \u201cVrouw met kind en meisje\u201d
\nen \u201cPaar met papegaai\u201d, die ik hier digitaal \u201cleeg\u201d geschilderd heb.
\nHet Slapend Meisje is ook opgenomen in de Dissius-lijst als \u201cEen
\ndronke slapende meyd aan een tafel\u201d, heeft ook een doorsiende kamer,
\nmaar deze term is niet in de beschrijving opgenomen. Bij het Slapend
\nMeisje vindt de hoofdact plaats in de v\u00f3\u00f3rkamer, bij de Liefdesbrief
\nin de \u00e1chterkamer.. De Liefdesbrief springt meer in het oog als een
\ndoorsiende kamer.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/454.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/446.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\nhanden wast” er als hoofdrolspeler uit: welke pose, zittend of
\nstaand, welk moment van het handen wassen, etc. Als Vermeer meer-
\ndere figuren in \u00e9\u00e9n schilderij schildert, wisselt hij meestal een
\nzittende figuur af met een staande. Bv. bij een dame en dienstbode
\nof heer. De hoofdpersoon is dan zittend afgebeeld. Dat zou pleiten
\nvoor een zittende Seigneur.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1534-1024x273.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/561.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n
\ngenoot en schilder Cornelis de Man schildert vaak mannen in een
\nTurxe mantel, een kamerjapon, zoals ook in Vermeer\u2019s eigen Geograaf
\nen Astronoom te zien is. Misschien is dit een bruikbaar uitgangspunt
\nvoor het reconstrueren van het kostuum van de Seigneur. Bij alle
\nVermeers is de hoofdfiguur altijd in het \u201choofdlicht\u201d geplaatst en
\nheeft deze de krachtigste kleuren in het kostuum, meestal citroen-
\ngeel en\/of ultramarijnblauw.
\nIk ga ervan uit dat de overige figuren\/personages twee vrouwelijke
\ndienstbodes zijn en dat ze zich in de \u00e1chterkamer bevinden. In zijn
\nrijpe werk gaat Vermeer nooit verder dan drie personen (Glas Wijn
\nBraunschweig, Concert Boston) Vier personen of meer geeft een te
\nonrustig beeld voor een Vermeer-compositie en past ook niet bij een
\nintiem gebeuren als toilet maken.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/521.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/503.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n
\nOmdat personen van dezelfde sociale klasse als de Seigneur , bv een
\ndame, een gelijkwaardige rol in het tafereel zouden hebben en dus
\nook als zodanig apart vermeld zouden worden in de beschrijving.
\nEr zijn twee Vermeers waarin Vermeer \u00e9\u00e9n man en twee vrouwen af-
\nbeeldt: het zeer vroege bijbelse tafereel, “Christus in het Huis van
\nMartha en Maria\u201d uit Edinburgh en \u201cHet Concert\u201duit Boston.
\nWat ze gemeen hebben is de afwisseling van staande en zittende
\nfiguren. Een driehoek-figurencompositie kan heel mooi zijn, zoals
\nin de Martha en Maria. De Seigneur zou dan zittend zijn afgebeeld,
\nde ene dienstmeid staand terwijl ze uit een zilveren waterkan water
\nuitgiet over zijn handen en de andere dienstmeid zittend op een
\nlaag krukje die de schaal onder zijn handen houdt om het water
\nweer op te vangen. Zo\u2019n onderdanige pose past misschien wel in een
\nbijbels tafereel, maar echter niet zozeer in een deftig burgermans-
\ninterieurstuk als de \u201cSeigneur\u201d. Als er bij Vermeer sprake is van
\neen dame en dienstbode, wordt de dame altijd zittend afgebeeld en
\nde dienstbode staand. Zitten staat voor een hogere status.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/541.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/2519.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\nVermeer als kunstenaar willen uitdrukken in dit werk ? Persoonlijk
\ndenk ik dat het thema verwant is aan de Vrouw met Waterkan van Ver-
\nmeer in New York. Een handenwassing als reiniging van de ziel, een
\nstreven naar zuiverheid, ook spiritueel. In de Vrouw met Waterkan
\nstaat de kleur wit symbool voor zuiverheid, in haar witte hoofd-
\ndoek en schouderdoek. Samen met de Staande Clavecimbelspeelster uit
\nLonden, is dit het helderst verlichte schilderij van Vermeer, waar-
\nin zelfs de schaduwpartijen in \u201chigh key\u201d zijn. Ik denk daarom dat
\nde \u201cseigneur\u201d ook in een helder verlichte \u00e1chterkamer zal staan,
\ngezien vanuit de schemer van een halfverduisterde v\u00f3\u00f3rkamer, om de
\nwerking van het contrast te versterken. Net als in de Liefdesbrief.
\nHet thema van de \u201cSeigneur\u201d zal net als in de Vrouw met Waterkan
\nook \u201creinheid, zuiverheid\u201d zijn, en daar past een helder verlichte
\nruimte het best bij, En er moeten ook heldere witten en kleuren in
\nzijn kostuum zitten. Het licht komt bij Vermeer bijna altijd van
\nlinks, dus dat zal bij de Seigneur ook wel het geval zijn. <\/p>\n
\n10 voorlopige versies van mijn eigen hand laten zien, met bijbeho-
\nrende argumenten v\u00f3\u00f3r en t\u00e9gen.
\nDeze versies zijn gebaseerd op knip- en plakwerk van bestaande
\nschilderijen van Vermeer en tijdgenoten en pretenderen niet meer
\nte zijn dan beredeneerde speculatie, het zichtbaar maken van de
\nartistieke en compositorische keuzes die Vermeer gemaakt zou k\u00fannen
\nhebben bij het schilderen van zijn \u201cSeigneur die zijn handen wast\u201d.
\nCorrecte weergave van details, lichtval en exact perspectief
\nzijn in dit stadium van later zorg. Het gaat nu nog maar om varia-
\nties van de compositie op hoofdlijnen.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/48b.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n
\nLiefdesbrief in Amsterdam, met allerlei beeldelementen uit andere
\nschilderijen van Vermeer, Metsu en De Hooch. In het volgende blog-
\nstukje zal ik met meerdere versies komen. Mijn werkwijze komt in
\ndit stadium neer op het digitaal deconstrueren van bestaande schil-
\nderijen van Vermeer \u00e9n zijn tijdgenoten en vervolgens weer in elkaar
\nzetten van een educated guess-reconstructie uit aldus verkregen
\nlosse beeldelementen.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/47b1.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n
\nBewust heb ik gekozen voor een monochrome \u201cdoodverf\u201d- versie, aan
\nkleur waag ik me in deze vroege versies nog niet. <\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/531.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n
\nan Interior\u201d van De Hooch uit het Wallraf-Richartz Museum in Keulen,
\nmaar ben uiteindelijk toch dichter bij de Liefdesbrief van Vermeer
\nin Amsterdam uitgekomen. De Hooch laat ook een stukje van de vloer
\nvan de voorste kamer zien, Vermeer alleen de vloer van de achterste
\nkamer, dat vind ik mooier. De afbeeldingen zijn natuurlijk digitaal
\n“leeg” geschilderde versies.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/571.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n
\n– In deze versie is nog sprake van \u00e9\u00e9n mannelijke schenkende dienst-
\nbode in een vrije vertaling (zonder hoed) van de De Hooch uit Keulen.
\nAan een derde figuur ben ik nog niet toegekomen. In volgende versies
\nzal ik uitgaan van \u00e9\u00e9n of twee vrouwelijke dienstbodes. Een driehoek-
\nfigurencompositie als in Vermeer’s Martha en Maria zou mooi zijn,
\nmaar in deze setting zie ik een laag zittende dienstbode die de wa-
\nterschaal vasthoudt niet echt geloofwaardig. Ook vind ik drie fi-
\nguren in zo’n doorkijkje wel een beetje veel.
\n– het is veel knip en plakwerk: diverse elementen uit schilderijen
\nvan Vermeer zelf, Metsu, De Hooch, gek genoeg niet van de Ter Borch
\nuit 1660, die Waiboer als voornaamste voorbeeld ziet. Zelf vind ik
\nMetsu nog het dichtst bij Vermeer komen met zijn verfijnde stijl. <\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/298-300x276.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n
\nuit de Dublin Vermeer gebruikt. Zou even kunnen doorgaan voor een
\n“doop-scene”.
\n– In het repoussoir heb ik het jakje aan de muur, de bezem, de
\n emmer (van De Hooch), de pantoffels, etc. weggehaald, omdat het
\nvrouwen-attributen zijn. Deze heb ik vervangen door een viola da
\ngamba, een wandelstok, bladmuziek, een landkaart; zaken die meer
\nbij de mannelijke rol horen. <\/p>\n\n
\nHooch uit Keulen. Het raam zelf is natuurlijk uit de Briefleserin
\nin Dresden.
\n– Ook heb ik de gobelin-voorhang uit de Liefdesbrief in de voorgrond
\ngeplaatst, maar nu links.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/58.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thijnvandeven.nl\/wp-content\/uploads\/1629.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n