“… and the vision
that was planted in my brain
still remains
within the Sound of Silence”
Simon & Garfunkel
France Scully Osterman is een fotografe uit Rochester, New York, die
in een 19e eeuwse daglicht fotostudio werkt met een groot formaat
glasplaten-camera, oa. met collodion-glasplaten.
Het licht in haar daglicht fotostudio doet meteen aan Vermeer denken.
Ook zij regelt het licht met blindeer-doeken, zoals Vermeer het licht
in zijn studio regelde met het sluiten en openzetten van vensterluiken.
Haar expositie “Sleep” werd zeer lovend ontvangen. De schoonheid van het
lichtbeeld in een groot-formaat camera komt hierin heel mooi tot uiting:
de vloei van het licht, de zachte contouren, de scherptediepte door de
soft focus. De intieme sfeer, die door de werking van het licht ontstaat.
De langzame, bewerkelijke werkwijze van de groot-formaat studiocamera
met zijn lange belichtingstijden leent zich bij uitstek voor klassieke,
verstilde beelden.
Met name stoffen en draperieën geven wondermooie effecten in een
grootbeeld camera. In de schilderijen van Vermeer spelen mooie kostuums,
zijde en satijn, handgeweven gobelins en kostbare oosterse tapijten een
grote rol, ook omdat hij zag hoe prachtig die transformeren in het licht
van een camera obscura.
De vroege fotografie-procédé’s als Daguerreotype, Collodion en Albumine
zijn langzame, bewerkelijke technieken, die een andere manier van kijken
met zich mee brengen. Zoals Vermeer het licht probeerde te vertalen in
verf, te schilderen met licht, streefden de vroeg-negentiende eeuwse
fotografen ernaar het licht te vangen op hun chemisch bewerkte glasplaten.
De eerste fotocamera’s waren Camera Obscura’s, die de schilders eerder
altijd al gebruikten, en de eerste fotografen zijn bijna allemaal begonnen
als kunstschilder; dat zie je ook aan dezelfde manier waarop ze hun
modellen in hun studio’s lieten poseren, zoals de portretschilders dat
vóór hen deden. Ik ben ervan overtuigd dat deze fotografen een sterker
“licht-bewustzijn” hadden dan veel hedendaagse fotografen, die werken met
digitale fotografie. Net als voor Vermeer was voor hen het licht zelf de
heilige graal.
Toch zou het zo maar kunnen dat we met de digitale fotografie en Photoshop-
beeldbewerking weer terugkomen bij waar het de grote meesterschilders van
weleer om te doen was: het vinden van hun eigen licht.
Het schilderspalet is nu vervangen door het Photoshop-palet. Het wachten is
nu op de nieuwe meesters van deze tijd op zoek naar hun eigen licht.
Bekijk ook deze video op YouTube over fotografe France Scully Osterman:
