“…..je consultai le catalogue:
Vue de la ville de Delft,
du côté du canal,
par Jan van der Meer de Delft.
Tiens ! en voilà un que nous ne
connaissons pas en France, et qui
mériterait bien d’être connu !”
Theophile Thoré-Bürger

De naam van Théophile Thoré-Bürger is vooral verbonden met de
herontdekking van het werk van Johannes Vermeer. Thoré-Bürger’s
interesse in Vermeer werd gewekt in 1842 toen hij Het Gezicht op
Delft zag in het Mauritshuis in Den Haag. In een tijd waarin
Vermeer’s naam nog volledig onbekend was. Hij was dermate onder
de indruk van Het Gezicht op Delft dat hij een groot deel van zijn
leven wijdde aan zijn zoektocht naar andere werken van deze schilder.

In de Gazette des Beaux Arts van 1866 verscheen zijn eerste publicatie
en catalogus van Vermeer’s schilderijen. Ook al zaten er wel enige
foutieve toeschrijvingen tussen – hem komt de eer toe als eerste het
genie van Vermeer herkend te hebben, een ontdekking waarvan een heden-
daags kunsthistoricus alleen maar van kan dromen…….

Zijn graf is nog te vinden in de 48e divisie van de beroemde begraaf-
plaats Père Lachaise in Parijs, temidden van grootheden als Chopin,
Delacroix, Balzac, Proust, Jim Morrison, Callas, Piaf…..

Heddy Honigmann heeft overigens een prachtige film “Forever” gemaakt
over de bezoekers van Père Lachaise in Parijs, de stad die zijn kunste-
naars ook in deze tijd nog oprecht eert en bewondert.
Bekijk een fragment op YouTube:

Twee kleine Vermeer-boekenpareltjes: “Vermeer” van Marcel Brion,
1963 en “In Quiet Light – Poems on Vermeer’s Women” van Marilyn
Chandler McEntyre, 2000

“C’est par l’amour que l’on répond
à de telles oeuvres d’amour”
Marcel Brion

De schilderijen van Vermeer zijn een soort beeldgedichten
en komen in mijn ogen meer tot hun recht in een klein, intiem
boekje ter grootte van een dichtbundel, dan in een groot formaat
salontafelboek. Meer dan een verhaal vertellen gaat het bij Vermeer
om het oproepen van een sfeer door middel van licht. Een soort
licht-haiku. In zijn schilderijen is Vermeer een dichter, geen roman-
schrijver.

Mijzelf beschouw ik meer als een “Vermeer-romanticus”,
een liefhebber, dan dat ik een carrière als een “Vermeer-kenner”
zou willen nastreven. Mijn liefde voor Vermeer begon eind jaren ’70 met
een klein franstalig boekje waar ik als student bij toeval tegen aan
liep in boekhandel De Slegte in Arnhem: “Vermeer” van Marcel Brion.
Het was liefde op het eerste gezicht. Alles wat mij drijft ligt besloten
in de slotzin van dit kleine, charmante boekje:
“C’est par l’amour que l’on répond
à de telles oeuvres d’amour”.

Slotpassage van Marcel Brion “Vermeer”:

………Cette tranquille méditation, cette vie obscure des objets,
doivent en définitive nous reconduire vers le plus intérieur de
nous-mêmes………nous ne communierons vraiment
avec cette essentialité vermeerienne, que si nous l’éprouvons au
plus intime de nous-mêmes………
Les tableaux de Vermeer, comme les paysages chinois de la
dynastie Song, ont pour fonction suprême de nous procurer,
au-delà de la joie esthétique, des sujets de méditation, et cette
méditation sera véritablement salutaire et enrichissante lorsque
nous aurons aboli la distance , qui, en apparence seulement,
nous sépare d’eux. C’est par l’amour que l’on répond à de telles
oeuvres d’amour; amour des choses dans leur paisible indivi-
dualité, connaissance de l’infini par le moyen du fini.

Charmant is ook de kleine gedichtenbundel van Marilyn Chandler
McEntyre, “In Quiet Light – Poems on Vermeer’s Women”
met haar eigen persoonlijke gedichten bij een aantal schilderijen van
Vermeer.

“Nothing compares to Vermeer” is mijn parafrasering van het prachtige
“Nothing Compares 2 U” van Sinnead O’Connor, te zien op YouTube.

(Op deze pagina geen directe link mogelijk, dus voor de video desgewenst
zelf even naar YouTube surfen:
“Sinead O’Connor – Nothing Compares to You (Best Quality)”