Vermeer-Opera – “Writing to Vermeer”

Gezien bij de Nederlandse Opera in de Stopera in Amsterdam in 2004:
de opera “Writing to Vermeer” van Peter Greenaway en Louis Andriessen.

“By his use of color, balance and light,
Vermeer produced a sense of domestic
harmony, which, I think, historically,
all over the world, has always been
an ideal that most people hope to
create for themselves”.
Peter Greenaway

Voor de opera “Writing to Vermeer” (2004) schreef Peter Greenaway
het libretto, Louis Andriessen de muziek en verzorgde Saskia Boddeke
de regie.
De opera vertelt het verhaal over drie vrouwen in Vermeer’s huishouden
in Delft; Catharina Bolnes, zijn zwangere vrouw, zijn schoonmoeder Maria
Thins en een fictieve vrouw Saskia de Vries als model van de kunstenaar.


In een reeks van 18 brieven – zes per briefschrijfster – doen de
vrouwen een emotioneel beroep op Vermeer om naar huis terug te keren.
Hij is voor twee weken van zijn huis in Delft voor zaken vertrokken
naar Den Haag, tegen de achtergrond van de oorlogsdreiging van het
Rampjaar 1672 in Holland.
Greenaway zoekt naar een goede manier om een filmisch beeldverhaal
te maken over de sereniteit en harmonie in Vermeer’s schilderijen.
Om drama in het verhaal te krijgen zet hij de vredige harmonie van
Vermeer af tegen de chaos en het oorlogsgeweld van het Rampjaar
in Holland.


Met videoprojecties wordt de toneelvloer omgetoverd tot een Vermeer-
tegelvloer of de handgeschreven tekst uit een brief en tegen de
achterwand details uit Vermeer’s schilderijen. De vrouwen dragen
“Vermeer-kostuums”, met name het kenmerkende gele met hermelijn
afgezette jakje. Visueel een lust voor het oog.

De Britse regisseur Peter Greenaway is een zelfverklaard Vermeer-liefhebber.
In de Greenaway-film: “Zed and Two Noughts” (1985) figureren ook een aantal
“uit een Vermeer-schilderij weggelopen” personages, zoals het Meisje met
de Rode Hoed.


Bekijk ook op YouTube deze video met een impressie van het
toneelbeeld van “Writing to Vermeer” in 2004 in De Nederlandse
Opera, Amsterdam. De videoprojectie met het lostrekken van het
parelsnoer en de dansende parels vanaf 2:35 is van een adem-
benemende schoonheid:

“In my studies about cinema, I came
across the Godardian quote that Vermeer
could almost be considered to be the
first cinematographer because he dealt
essentially with the two prerequisites of
cinema – one of which is a world entirely
manufactured by light and, secondly,
a world which has to be seen
in split seconds”
Peter Greenaway